Không gian sống thay đổi theo thời gian khiến nhu cầu xây thêm phòng ngủ ngày càng phổ biến, đặc biệt tại nhà phố và căn hộ chung cư. Tuy nhiên, không phải lúc nào mở rộng diện tích cũng là giải pháp tối ưu về chi phí và công năng. Với kinh nghiệm 9 năm trong lĩnh vực kiến trúc – nội thất, Kiến Trúc Xây Dựng Và Nội Thất House Design mang đến những phương án thực tế, dễ áp dụng, giúp gia chủ vừa có thêm phòng ngủ, vừa đảm bảo thẩm mỹ và bền vững lâu dài. Bài viết dưới đây sẽ gợi mở 6 phương án xây thêm phòng ngủ đơn giản & tối ưu chi phí đang được áp dụng hiệu quả trong thực tế.

Phân chia phòng bằng vách ngăn 

Các kiểu vách ngăn phổ biến

Vách thạch cao / vách nhẹ

Vách thạch cao (hoặc vách nhẹ) là phương án “kinh điển” khi ngăn thêm phòng ngủ chung cư. Cấu tạo khung xương kim loại kết hợp tấm thạch cao cho phép linh hoạt về kích thước, dễ giấu hệ điện, đèn, ổ cắm.[1]. Nếu bổ sung bông khoáng ở lõi vách, khả năng cách âm được cải thiện rõ rệt, đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi ban đêm[2]

Vách kính mờ

Vách kính mờ phù hợp căn hộ thiếu ánh sáng tự nhiên. Kính giúp lấy sáng liên phòng, giữ cảm giác thông thoáng, hiện đại. Để đảm bảo riêng tư, nên chọn kính mờ phun cát hoặc dán film mờ, kết hợp rèm hoặc cửa trượt khi cần.[3]

Tủ/kệ làm vách (2 trong 1: ngăn + lưu trữ)

Với những căn hộ 1–2PN, tủ/kệ làm vách là giải pháp hai trong một: vừa ngăn thêm phòng ngủ, vừa tăng không gian lưu trữ. Cách này tối ưu diện tích, giảm chi phí so với xây vách kín, đồng thời tạo điểm nhấn thẩm mỹ nếu bố cục kệ hợp lý.[4]

Ưu điểm

Nhìn tổng thể, giải pháp phân chia phòng bằng vách ngăn mang lại nhiều lợi ích rõ rệt về thi công và chi phí:

• Thi công nhanh, ít bụi bẩn, không ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt chung[5]
• Tối ưu diện tích sử dụng, đặc biệt phù hợp căn hộ chung cư[6]
• Dễ kiểm soát chi phí, linh hoạt lựa chọn vật liệu theo ngân sách

Nhược điểm

Bên cạnh ưu điểm, vách ngăn cũng tồn tại một số hạn chế cần được xử lý đúng kỹ thuật:

• Khả năng cách âm phụ thuộc vào cấu tạo vách và chi tiết khe cửa[7]
• Cần tính toán giải pháp ánh sáng và thông gió để tránh cảm giác bí, tối

Phù hợp với ai / loại nhà nào?

Xét về mức độ ứng dụng, phương án này phù hợp nhất với các đối tượng sau:

• Căn hộ chung cư 1–2 phòng ngủ cần ngăn thêm phòng ngủ cho con nhỏ hoặc người thân
• Gia chủ muốn tạo thêm phòng ngủ mà không cơi nới diện tích hay can thiệp kết cấu

Checklist kỹ thuật cần lưu ý

Để vách ngăn phòng ngủ vận hành hiệu quả và bền vững, cần kiểm soát tốt các yếu tố kỹ thuật sau:

• Cách âm: sử dụng bông khoáng hoặc vật liệu cách âm trong lõi vách, xử lý kín khe cửa
• Thông gió – ánh sáng: bố trí ô thoáng, vách kính mờ hoặc hệ đèn chiếu sáng theo lớp
• Điện – ổ cắm: bố trí đủ công năng sử dụng, đi dây âm gọn gàng trong vách

Cải tạo hoàn toàn không gian không dùng đến thành phòng ngủ

Những không gian thường chuyển đổi hiệu quả

Trong thực tế thiết kế và cải tạo nhà ở, những không gian như phòng kho hoặc phòng trống ít sử dụng, phòng làm việc không còn nhu cầu dùng thường xuyên, hay khu vực thừa hành lang và các không gian phụ tùy theo mặt bằng từng căn nhà thường được ưu tiên chuyển đổi thành phòng ngủ, bởi chúng có sẵn diện tích, ít ảnh hưởng kết cấu và dễ tổ chức lại công năng để sử dụng hiệu quả hơn.

Ưu điểm

Giải pháp cải tạo không gian sẵn có mang lại nhiều giá trị về công năng và chi phí:

• Không cần cơi nới diện tích xây dựng, hạn chế phát sinh pháp lý[8]
• Tối ưu công năng sử dụng nếu tổ chức lưu trữ hợp lý[8]
• Hiệu quả đầu tư cao, đặc biệt khi kết hợp thiết kế nội thất khoa học[8]

Nhược điểm

Tuy vậy, phương án này cũng cần được xử lý kỹ về mặt kỹ thuật:

• Không gian dễ thiếu ánh sáng và thông gió nếu nằm sâu trong nhà
• Cần bổ sung cửa kính, ô thoáng, đèn chiếu sáng và màu sắc sáng để tạo sự thoải mái

Phù hợp

Về đối tượng áp dụng, phương án này phù hợp với:

• Nhà phố có phòng trống hoặc không gian phụ chưa khai thác hiệu quả
• Căn hộ có phòng đa năng muốn chuyển đổi công năng thành phòng ngủ

Cơi nới logia và ban công (tăng diện tích phòng ngủ)

Khi nào nên cân nhắc?

Phương án cơi nới logia và ban công chỉ nên cân nhắc khi công trình đáp ứng đầy đủ điều kiện về loại hình nhà ở và pháp lý. Giải pháp này phù hợp với nhà phố, nhà riêng có ban công hoặc logia đủ rộng và kết cấu cho phép mở rộng, đặc biệt khi gia chủ cần thêm diện tích phòng ngủ thực sự để sử dụng lâu dài. Đối với chung cư, việc can thiệp logia hoặc ban công bắt buộc phải kiểm tra kỹ quy định quản lý tòa nhà và pháp luật xây dựng; trên thực tế, giải pháp này không được khuyến khích do liên quan trực tiếp đến kết cấu và an toàn công trình.[9]

Ưu điểm

Xét về hiệu quả sử dụng, cơi nới logia hoặc ban công mang lại những lợi thế rõ rệt:

• Tăng diện tích sử dụng thực tế, giúp phòng ngủ rộng rãi và thoải mái hơn[10]
• Có thể tận dụng ánh sáng tự nhiên, tạo không gian nghỉ ngơi thoáng đãng, dễ chịu[10]
• Phù hợp với gia chủ muốn xây thêm phòng ngủ theo hướng bền vững, sử dụng lâu dài[10]

Nhược điểm / rủi ro

Tuy nhiên, đây cũng là phương án tiềm ẩn nhiều rủi ro kỹ thuật nếu không được thiết kế và thi công bài bản:

• Nguy cơ thấm nước, đọng nước nếu xử lý sàn và tường ngoài không đạt chuẩn[11]
• Yêu cầu cao về an toàn lan can, đặc biệt với phòng ngủ trẻ em11]
• Ràng buộc pháp lý liên quan đến chỉ giới xây dựng, mật độ xây dựng và mỹ quan mặt tiền11]

Checklist kỹ thuật cần đặc biệt lưu ý

Để đảm bảo hiệu quả sử dụng và độ bền công trình khi cơi nới ban công/logia, cần kiểm soát chặt các yếu tố sau:

• Chống thấm sàn và tường ngoài bằng hệ vật liệu chuyên dụng
• Thiết kế độ dốc thoát nước hợp lý, tránh đọng nước về lâu dài
• Lựa chọn cửa nhôm kính phù hợp, đảm bảo kín khít, cách nhiệt và an toàn
• Kiểm tra lại liên kết kết cấu trước và sau cải tạo

Bố trí thêm gác lửng/gác xếp để tạo khu ngủ

Điều kiện áp dụng 

Không phải công trình nào cũng phù hợp để bố trí gác lửng, vì vậy trước khi triển khai cần đánh giá kỹ chiều cao trần để đảm bảo không gian trên và dưới đều sử dụng thoải mái, đồng thời kiểm tra khả năng chịu tải của sàn, dầm và cột nhằm đảm bảo an toàn kết cấu. Bên cạnh đó, việc bố trí cầu thang và lan can cũng cần được tính toán hợp lý để đảm bảo an toàn và thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.[12]

Ưu điểm

Khi đáp ứng đúng điều kiện kỹ thuật, gác lửng mang lại nhiều lợi ích đáng kể:

• Tạo thêm khu ngủ theo chiều cao, không làm tăng diện tích đất xây dựng
• Phù hợp với nhà nhỏ, nhà ống, nhà phố có mặt bằng hạn chế
• Giải pháp xây thêm phòng ngủ hiệu quả mà vẫn tối ưu chi phí so với xây thêm tầng

Nhược điểm

Nếu thiết kế và xử lý kỹ thuật không tốt, gác lửng có thể phát sinh những bất tiện sau:

• Không gian dễ nóng và thiếu thoáng khí, nhất là vào mùa hè
• Ánh sáng tự nhiên hạn chế nếu không có giải pháp lấy sáng phù hợp
• Cách âm giữa các tầng có thể kém nếu vật liệu sàn không đạt chuẩn

Checklist kỹ thuật cần kiểm soát

Để gác lửng thực sự trở thành không gian ngủ комфорт và an toàn, cần chú ý:

• Tính toán tải trọng sàn gác và lựa chọn vật liệu sàn phù hợp
• Bố trí đèn chiếu sáng, quạt trần hoặc điều hòa để đảm bảo vi khí hậu
• Giải pháp cách âm sàn, hạn chế tiếng ồn xuống không gian bên dưới
• Thiết kế lan can, tay vịn đảm bảo an toàn sử dụng

Sử dụng nội thất đa năng & giường gấp thông minh

Các lựa chọn hiệu quả

Tùy thói quen sinh hoạt và tần suất sử dụng, gia chủ có thể chọn một hoặc kết hợp các giải pháp nội thất sau để vừa ở, vừa sinh hoạt ban ngày thoải mái:

• Giường gấp (gập tường/gập tủ): giải phóng diện tích sàn khi không ngủ, phù hợp phòng khách nhỏ.
• Tủ giường: tích hợp lưu trữ, che giấu giường khi gập lại, giữ không gian gọn gàng.
• Sofa bed / daybed: chuyển đổi nhanh giữa tiếp khách và ngủ nghỉ, phù hợp căn hộ studio.
• Tủ âm – kệ treo: tăng lưu trữ theo chiều đứng, giảm đồ rời chiếm sàn.
• Bàn gấp gọn: linh hoạt cho làm việc/học tập, không cản trở lối đi.

Ưu điểm

Xét trên góc độ thiết kế và vận hành, nội thất đa năng mang lại nhiều lợi ích rõ ràng:

• Ít phá dỡ, thi công nhanh, hạn chế bụi bẩn và tiếng ồn.
• Chi phí kiểm soát tốt, có thể đầu tư theo từng hạng mục.
• Phù hợp chung cư/nhà thuê, dễ hoàn nguyên khi cần.
• Tăng tính thẩm mỹ nếu thiết kế đồng bộ, giúp những cách làm cho phòng ngủ thêm đẹp trở nên thực tế.

Nhược điểm

Để giải pháp phát huy hiệu quả lâu dài, cần lưu ý một số hạn chế sau:

• Phụ thuộc chất lượng phụ kiện (bản lề, ray trượt, piston), nếu chọn kém sẽ nhanh xuống cấp.
• Cần thiết kế đúng kích thước và theo thói quen dùng; sai tỷ lệ sẽ gây vướng lối đi, bất tiện khi thao tác.

Phòng khách kết hợp phòng ngủ với rèm che hoặc sofa gập

2 hướng triển khai

Tùy mức độ riêng tư mong muốn và ngân sách, phương án này thường được triển khai theo hai hướng sau:

Rèm che ngăn (ngăn mềm)

Rèm che là giải pháp ngăn thêm phòng ngủ chung cư nhanh gọn, chi phí thấp. Khi cần riêng tư, kéo rèm để tạo khu ngủ; ban ngày mở rèm để trả lại không gian tiếp khách rộng rãi. Nên chọn rèm hai lớp (voan + cản sáng) để cân bằng ánh sáng và riêng tư.[13]

Sofa gập / sofa bed (ngủ linh hoạt)

Sofa gập hoặc sofa bed phù hợp với gia chủ có nhu cầu ngủ không thường xuyên. Ban ngày là sofa tiếp khách, ban đêm mở thành giường ngủ, giúp không gian sử dụng đúng chức năng theo từng thời điểm.[14]

Ưu điểm

Nhìn tổng thể, đây là phương án có chi phí đầu tư thấp và triển khai nhanh:

• Tiết kiệm chi phí nhất, không cần xây vách hay cơi nới.
• Thi công nhanh, gần như không ảnh hưởng hiện trạng.
• Linh hoạt theo thời điểm sử dụng, phù hợp sinh hoạt đô thị.

Nhược điểm

Tuy tiết kiệm, phương án này cũng có những giới hạn cần cân nhắc kỹ:

• Cách âm kém, khó đảm bảo yên tĩnh tuyệt đối.
• Dễ bí nếu che kín, cần bố trí thông gió và ánh sáng hợp lý.
• Đòi hỏi xử lý thẩm mỹ tinh tế để không tạo cảm giác “tạm bợ”.

Lời kết

Mỗi phương án xây thêm phòng ngủ đều có ưu – nhược điểm riêng và cần được lựa chọn dựa trên hiện trạng, ngân sách và thói quen sinh hoạt của gia đình. Từ ngăn thêm phòng ngủ, cải tạo không gian, đến gác lửng hay nội thất thông minh, điều quan trọng nhất là giải pháp phải phù hợp và sử dụng lâu dài. Với cách tiếp cận tổng thể về thiết kế và thi công, House Design luôn hướng đến việc tối ưu công năng, chi phí và giá trị sử dụng cho từng công trình. Nếu bạn đang cân nhắc xây hoặc cải tạo thêm phòng ngủ, hãy bắt đầu bằng việc chọn đúng phương án ngay từ đầu.

Tài liệu tham khảo 

1. Alathamneh, F., et al. (2023, October 3). Reality Capture (RC) Technology for Drywall Installation: A Scan-toPrefab Approach. Scipedia. https://www.scipedia.com/public/Alathamneh_et_al_2023a
2. Acoustical Surfaces. (n.d.). Mineral Wool vs Fiberglass: Which is Better?. Acoustical Surfaces. https://www.acousticalsurfaces.com/blog/soundproofing/mineral-wool-vs-fiberglass/
3. ALPHA Acoustiki. (n.d.). Glass Office Partitions: Acoustic Performance & Correct Installation. ALPHA Acoustiki. https://alphacoustic.com/en/glass-office-partitions-acoustic-performance/
4. Dill & Johan Furniture. (n.d.). The Rise of Modular Furniture: Pros, Cons, and Styling Tips. Dill & Johan Furniture. https://www.dillandjohanfurniture.com.au/blogs/blog/the-rise-of-modular-furniture-pros-cons-and-styling-tips
5. Pinup Houses. (n.d.). Top Benefits of Using Gypsum Board in Construction. Pinup Houses. https://www.pinuphouses.com/top-benefits-of-using-gypsum-board-in-construction/
6. Mada Gypsum. (n.d.). Gypsum Drywall Construction: Benefits and Options. Mada Gypsum. https://www.madagypsum.com/gypsum-drywall-construction-benefits-and-options/
7. Maars Living Walls. (n.d.). The impact of glass system walls on acoustics. Maars Living Walls. https://maarslivingwalls.com/blog/the-impact-of-glass-system-walls-on-acoustics/
8. Peters, T., & Halleran, A. (2020). How our homes impact our health: using a COVID-19 perspective to examine the future of housing. Emerald Insight. https://www.emerald.com/arch/article-abstract/15/1/10/131283/How-our-homes-impact-our-health-using-a-COVID-19?redirectedFrom=fulltext
9. Ministry of Construction. (2019, December 31). Circular No. 21/2019/TT-BXD National technical regulations on Apartment Buildings. Thuviennhadat.vn. https://thuviennhadat.vn/van-ban-phap-luat-viet-nam/circular-21-2019-tt-bxd-national-technical-regulations-on-apartment-buildings-436875.html
10. Architectural Graphic Standards. (2016, September 8). Balcony Waterproofing. Architectural Graphic Standards. https://www.graphicstandards.com/2016/09/08/balcony-waterproofing/
11. HT Law. (n.d.). Law regulations on mini apartment construction. HT Law. https://htlaw.vn/en/law-regulations-on-mini-apartment-construction/
12. QMH Inc. (n.d.). OSHA Mezzanine Installation and Safety Requirements. QMH Inc. https://www.qmhinc.com/osha-mezzanine-installation-safety/
13. Création Baumann. (n.d.). Acoustic partition curtain – ACOUSTIC DIVIDER VARIO. Création Baumann. https://creationbaumann.com/en/acoustics/acoustic-partition-curtain/
14. Honeypot Furniture. (n.d.). Murphy Bed vs Sofa Bed: Pros and Cons. Honeypot Furniture. https://honeypotfurniture.co.uk/blogs/news/murphy-bed-vs-sofa-bed